باشگاه جوانی برنا/حامد حسن زاده

سال ها مجاهدت و رشادت شهیدان و مجاهدان راه خدا با رهنمودهای امام خمینی (ره) و رهبر فرزانه انقلاب اسلامی حضرت آیت الله العظمی خامنه ای(مدظله العالی) موجب برکات بسیاری برای جمهوری اسلامی ایران در تمامی عرصه های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی بوده است.

به برکت انقلاب اسلامی ایران، زن جایگاه انسانی و واقعی خود را پیدا کرد و امروزه زنان در تمامی عرصه های اجتماعی حضور فعال و تعیین کننده ای دارند. الگوی غربی شدن و زن بی حجاب، جای خود را به الگوی اسلامی و مطلق عفاف حضرت فاطمه (س) داده است. وصیت‌نامه شهیدان، گواه بر حقی بر جایگاه عظیم حجاب در ایران اسلامی است و بسیاری از آن مردان خدایی در وصایای خود در کنار لزوم حفظ ولایت فقیه و پایداری در راه حق، زنان و خویشاوندان خود را به رعایت حجاب سفارش کرده اند. در میان وصیت نامه شهیدان، وصیت نامه شهید محمد علی توانگر رنگ و بوی دیگری دارد.

"خواهرم! شما با حجاب و برادرم! شما با برداشتن سلاح، از امام و جمهوری اسلامی كه حاصل خون بهای شهیدان است، دفاع كنید. همچنان كه من با خونم نمی گذارم دشمن به همین آسانی به ایران اسلامی تجاوز نماید".

رهبر فرزانه انقلاب اسلامی نیز در بیاناتشان در دیدار با اعضای شورای فرهنگی اجتماعی زنان با تاکید بر حفظ حجاب زنان و ارزشی دانستن آن فرمودند:

مساله‏ حجاب، یك مساله‏ ارزشى است. مساله‏ حجاب، مساله‏ ای است كه اگرچه مقدمه‏ اى است براى چیزهاى بالاتر، اما خود یك مساله‏ ارزشى است. ما كه روى حجاب این‏قدر مقیدیم، به خاطر این است كه حفظ حجاب به زن كمك می كند تا بتواند به آن رتبه‏ معنوى عالى خود برسد و دچار آن لغزش‌گاه هاى بسیار لغزنده‌‎‏ای كه سر راهش قرار داده‏ اند، نشود(1).

این تأکید و اقدامات جمهوری اسلامی ایران در عرصه حضور اجتماعی زنان در کنار کرامت انسانی آنان در حالی است که کشورهای غربی با شعار آزادی و برابری زن و مرد، همواره با اشاعه فحشا در میان زنان به دنبال تبدیل زن به یک کالای اقتصادی هستند و از آن به عنوان تبلیغات و با هدف اصلی مشغول نگه داشتن ذهن جوانان به این گونه موارد می خواهند، حکومت ظالمانه خود را با شعارهای آزادی و برابری حفظ کنند.

در حالی که نگاه اسلام به حجاب مسأله ای سازگار با فطرت زن و مرد است و حفظ جامعه را به دنبال خواهد داشت دشمنان اسلام و انقلاب اسلامی ایران نیز پس از شکست در عرصه های مختلف جهاد به دنبال این هستند تا بتوانند از طریق مسایل فرهنگی همچون حجاب و ترویج الگوی زن غربی ذهن جوانان را مشغول و آنان را از تلاش و مجاهدت باز دارند؛ اما با هوشیاری رهبر فرزانه انقلاب اسلامی مراجع عظام تقلید و خانواده شهیدان و مجاهدان این توطئه آنان نیز خنثی و بی اثر شده است، اما متأسفانه مسأله حجاب در جامعه هنوز مهم‎ترین مسأله فرهنگی و اجتماعی کشور است.

در همین رابطه خبرنگار خبرگزاری برنا حکم فقهی این مسأله را از مراجع عظام تقلید پرسیده است که سؤال و پاسخ آن را در زیر می توانید ببینید.

حضرت آیت الله مکارم شیرازی:حکومت اسلامی و مسلمانان نسبت به گناهان پنهانی افراد وظیفه ای ندارند، ولی بدون شک نسبت به گناهانی که به طور علنی و آشکار، در سطح جامعه انجام می شود، وظیفه نهی از منکر دارند والّا جایی برای انجام این وظیفه مهم باقی نمی ماند، البته با این تفاوت که مردم باید به نهی از منکر زبانی اکتفا کنند و از هر گونه برخورد فیزیکی اجتناب ورزند، ولی حکومت می تواند وارد این مرحله نیز بشود.

حضرت آیت الله وحید خراسانی: از بزرگ‌ترین واجبات بر مكلّفین امر به معروف و نهى از منكر است.

خداوند متعال مى فرماید: ( وَالْمُؤمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِیَاءُ بَعْض یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ )» ، (و مردان و زنان مؤمن ، بعضى از ایشان دوستان بعضى دیگر هستند ، امر مى كنند به معروف و نهى مى كنند از منكر).

امر به معروف و نهى از منكر راه انبیاى خداست، و به این فریضه الهیّه، بقیّه فرایض و مقرّرات دین اجرا مى شود، و كسب و كار حلال، و امنیّت جان و عرض و مال مردم حفظ، و حقّ به حقّ دار مى رسد، و زمین از لوث منكرات و بدی ها تطهیر و به معروف و خوبی ها آباد مى شود.

و به روایتى از امام ششم(علیه السلام) اكتفا مى شود كه فرمود: «رسول خدا(صلى الله علیه وآله وسلم) فرمود: چگونه است حال شما ، زمانى كه زنان شما فاسد، و جوانان شما فاسق شوند، و حال آن كه امر به معروف و نهى از منكر نكرده اید؟

گفته شد: چنان خواهد شد یا رسول الله؟
فرمود: بله، و بدتر از آن هم خواهد شد، چگونه است حال شما، زمانى كه امر كنید به منكر ، و نهى كنید از معروف؟
گفته شد: یا رسول الله چنان خواهد شد؟
فرمود: بلى، و بدتر از آن هم خواهد شد، چگونه است حال شما زمانى كه معروف را منكر و منكر را معروف ببینید!»
مسأله 2068 ـ امر به معروف و نهى از منكر با شرایطى كه بیان مى شود ، واجب كفایى است ، به این معنى كه اگر به مقدار كافى كسانى این وظیفه را انجام دادند از دیگران تكلیف ساقط مى شود ، و گرنه همه گناهكارند.

مسأله 2069 ـ وجوب امر به معروف و نهى از منكر مشروط به شرایطى است:
(اوّل) آن كه امر كننده به معروف و نهى كننده از منكر ، عالم به معروف و منكر باشد ، پس جاهل به معروف و منكر نباید متصدّى امر و نهى شود ، و امر و نهى جاهل به معروف و منكر ، خود منكرى است كه باید از آن نهى شود.

(دوم) آن كه احتمال تأثیر بدهد ، و اگر بداند تارك معروف و فاعل منكر ، به امر و نهى ترتیب اثر نمى دهد ، واجب نیست.

(سوم) آن كه تارك معروف، و فاعل منكر، از ترك و فعل منصرف نباشد، ولى اگر برایش انصراف حاصل شده باشد، یا احتمال انصراف باشد ، واجب نیست.

(چهارم) آن كه در ترك معروف و فعل منكر معذور نباشد، و معذور مثل آن است كه مقلّد كسى باشد كه آن فعل را واجب یا حرام نمى داند، هرچند به حسب اجتهاد یا تقلید آمر یا ناهى ـ امر كننده و نهى كننده ـ واجب و حرام باشد.

(پنجم) آن كه اگر نداند امر و نهى او تأثیر مى كند ، ضررى ـ از امر و نهى او ـ بر جان یا عرض یا مال مسلمانى وارد نشود ، و اگر بداند تأثیر مى كند ، باید اهمّ و مهم را ملاحظه نماید ، پس چنانچه امر به معروف و نهى از منكر ـ از جهت اهمیّت فعل معروف و ترك منكر ـ شرعاً اهمّ از آن ضرر باشد ، وجوب امر به معروف و نهى از منكر ساقط نمى شود.

مساله 2070 ـ هر گاه شرایط وجوب امر به معروف و نهى از منكر ، براى مكلّف ـ به علم یا اطمینان ـ ثابت شد، امر به معروف و نهى از منكر واجب مى شود ، و اگر وجود یكى از شرایط مشكوك باشد واجب نیست.

مسأله 2075 ـ بر هر مكلّفى به مقتضاى فرمان خداوند متعال ( یَأَیّهَا الَّذیِنَ ءامَنُوا قُوْا اَنْفُسَكُمْ وَاَهْلیِكُمْ ناراً وَقُودُهَا النّاسُ وَالْحِجَارَةُ ) (اى كسانى كه ایمان آورده اید ، نگهدارید خود را و اهل خود را از آتشى كه آتش افروز آن مردم و سنگ است) ، واجب موكّد است كه اهل خود را امر به معروف و نهى از منكر كند ، و به آنچه خود را به آن امر مى كند ، آنان را امر كند ، و از آنچه خود را نهى مى كند ، آنان را نهى نماید.

مسأله 2076 ـ بر هر مكلّفى واجب است كه به قلب خود ، از منكر كراهت داشته باشد ، هرچند نتواند از آن جلوگیرى نماید.
و در مقام امر به معروف و نهى از منكر، اوّل به اظهار كراهت قلبى، هر چند به ترك معاشرت با تارك معروف و فاعل منكر ، و به وسیله زبان به موعظه و نصیحت  و بیان ثواب معروف و عذاب منكر ، او را وادار به معروف نماید، و از منكر باز دارد.

مسأله 2077 ـ وظیفه آمر به معروف و ناهى از منكر آن است كه در امر به معروف و نهى از منكر غرض شارع مقدّس را ـ كه ارشاد گمراه و اصلاح فاسد است ـ در نظر داشته باشد ، و این مهمّ حاصل نمى شود ، مگر به آن كه مبتلا به گناه را مانند عضو فاسد پیكر خود بداند ، و همچنان كه به علاج پاره تن خود مى پردازد ، به معالجه مبتلایان به مفاسد و امراض روحى بپردازد ، و آمر به معروف و ناهى از منكر نباید غفلت كند كه شاید در صحیفه عمل آن گناهكار حسنه اى باشد كه خدا او را به آن ببخشد ، و در دفتر عمل خودش سیئه اى باشد كه او را به آن مؤاخذه كند.


همچنین چند تن از مجتهدین و مدرسین حوزه علمیه این گونه پاسخ داده اند:

آیت الله علوی گرگانی: گسترش فرهنگ امر به معروف در جامعه با توجه به مدیریت صحیح این امر در کنار آموزش صحیح آمرین و ناهین محترم و دوری از حکومتی کردن این امر و برنامه ریزی برای مردمی کردن این امر بسیار مفید است و باید مدیران نیز در محل کار خود برنامه رعایت و گسترش و الزام حجاب را جزو دستورات کاری خود قرار دهند و لازمه آن اعتقاد خود آنان به این امر است.

آیت الله شیخ حسین انصاریان: نظر استاد همان نظر مکتب نورانی اهلبیت است که اگر زنان و دختران ما به باورهای باطنی در مورد حجاب برسند و مجریان امر هم آن را به نحو احسن بدون از افراط و تفریط اجرا و نظارت کنند، حجاب در حد معقولش در خواهد آمد و این کار با یک ایمیل و چند ایمیل که نمی شود نیاز به برنامه ریزی صحیح و کارشناسی شده دارد.

آیت الله حاج شیخ آقا بزرگ بنیادی کازرونی: بهترین راه برخورد با وضعیت نابسامان حجاب، کارفرهنگی است، اگرچه که از برخورد با ساختارشکنان و آنانی که الگوی نامناسب در جامعه ترویج می دهند، نباید غافل شد.


پانوشت:

1- بیانات در دیدار با اعضاى شوراى فرهنگى، اجتماعى زنان، به مناسبت میلاد حضرت فاطمه‏ زهرا(س)، 1370.10.4