به گزارش گروه جوان و جامعه خبرگزاری برنا، تپه دهل زنان مروست یکی از این آثار است، این تپه در نواحی خشک و نیمه خشکی که مسیر حرکت ماسه توسط باد، با موانعی مانند تپه ها یا کوه ها برخورد می کند، در صورت تغذیه ی کافی، ممکن است تراکمی از ماسه در جهت باد یا در دامنه های پشت به باد تشکیل شود. در بعضی از مناطق مستعد ضخامت این رسوبات تا 100 متر نیز می رسد ولی معمولا بین چند متر تا چند ده متر متغییر است. از نظر نوع و جهت حرکت در رابطه با مواضع مشخص (کشیدگی کوه) این تپه ها دو نوع هستند: تلماسه های صعودی یا بالا رو و تلماسه های نزولی یا ریزشی که اثر مذکور از نوع تلماسه های صعودی (بالارو) محسوب می شود. این اثر مربوط به هولوسن و دوره آخر کواترنر است.

یکی دیگر از این آثار آبشار سفیده ندوشن است، این آبشار درحدود 10 کیلومتری شرق شهر ندوشن، جاده ای خاکی منشعب از محور خضراباد- ندوشن (جنب موسسه باربری شکاری) مشخص است. درست در نقطه توقف حرکت سواره، دره ای بسیار زیبا با شیبی تند در زیر پای مسافرین به چشم میخورد. نقطه ابتدای این دره که در طول یک مسیر نسبتاً طولانی حدود 5/2 کیلومتر و با شیبی تند به سوی شمال امتداد می یابد، آبشاری است که حاصل جریان یافتن آب حاصل از بارندگی به ویژه برف زمستان، در درون خلل و فرج لایه ها سنگی آهکی موجود در منطقه و راه یافتن آن به سمت بیرون است. این آبشار معروف به آبشار سفیده بوده و علت رنگ سفید آب این آبشار بیشتر به دلیل وجود املاح آهکی موجود در آن است.

درخت بنه کهنسال کمکوئیه هم در فهرست میراث طبیعی ثبت شد. درختان کهنسال ایران نشانگر تاریخ، فرهنگ و هویت ملی- اسلامی ما محسوب می‌شوند. این درختان علاوه بر مهم‌ترین ذخایر ژنتیک کشور و د امر مدیریت احیا منابع طبیعی تجدیدشونده هستند. قطر درخت حدود 191 سانتی متر است.

تلماسه ها صادق آباد یکی دیگر از این آثار است. در نواحی خشک و بیابانی برخی پدیده ها ژئومورفولوژیکی با اشکال مختلف و بنا به شرایط محیط از جمله ارتفاع ، عمل رسوب گذاری آب، فرسایش و رسوب گذاری بادی، تخریب شدید مکانیکی به ویژه در اثر نوسان شدید دما و پدیده ها تبخیری دیده می شوند. این اشکال مختلف ناهمواری مربوط به دوره ها مختلف زمین شناسی هستند.

چشمه ها دره آب شور، شکل گیری چشمه ها آهکی مورد مطالعه در نزدیکی روستای نیوک از دوران پلیوسن و مستور پلیوستوسن در دوران چهارم زمین شناسی است. در طول هزاران سال اشکال موجود در فرآیندی بسیار بطئی و آهسته شکل گرفته اند. در این فرآیند آب ها سطحی از منافذ موجود به اعماق زمین رفته و به دلایل مختلف گرم و مجددا به طرف سطح حرکت وبه منظورخروج از اعماق به جستجوی شکستگی ها زمین پرداخته و هرجا شرایط مناسب بوده با عبورازداخل خلل و فرج و شکستگی های سنگ ها آهکی املاح کلسیم در آب حل می شود. هر چه آب بیشتر در داخل سنگ ها حرکت می کند بر غلظت کلسیم محلول در آن افزوده می شود..

درخت چنار کهنسال روستای باجگان، این درخت کهنسال در نزدیکی ارس کهنسال باجگان قرار دارد. این درخت تک پایه و ماده بوده و از نظر ظاهری از سلامت خوبی برخوردار است.درخت دارای ۳ شاخه اصلی است. ارتفاع درخت ۲۵ متر، ارتفاع ناحیه تشکیل تاج18/2 متر، محیط یقه 5/7متر است.

 درخت چنار کهنسال چک چک، یکی از شاخص ترین اِلمان های موجود در این مجموعه قدمتی برابر با تاریخ این زیارتگاه دارد، این چنار است. درخت چک چک تک پایه بوده، تنه آن به نسبت سالم است که دو شاخه فرعی آن با ریزش کوه شکسته شده است. ارتفاع درخت حدود 23 متر و قطر یقه در مجموع 4 متر است.

درخت چنار کهنسال گرمه اولیا، این درخت تک پایه بوده و قطر یقه درخت 685 سانتیمتر و در حال حاضر تاج درخت به طور کامل سالم بوده  ولی تنه آن در اثر سن زیاد پوک و سوخته شده که منجر به خالی شدن آن گردیده است. توجه و اعتقادات خاصی به این آثار وجود دارد که در نگرش مردم این منطقه نیز این موضوع استثناء نمی باشد به طوری که وقتی زوج های جوان صاحب فرزند نمی شوند به آنجا رفته نذر و نیاز میکنند و دخیل بر شاخه های درخت می بندند.

 مجموعه سروها کهنسال قبرستان گور کهنه، مجموعاً سه سرو  با میانگین سنی 270 الی 300 سال در محدوده قبرستان قرار دارد.

 مجموعه چنارها خورجان خرم بید، این مجموعه شامل سه درخت چنار درکنار هم با قطر های 5، 1.84 و 2.2 متر بوده که از شادابی خوبی برخوردار است. در نزدیکی شرق کوه ها خورجان قرار دارد.

درخت چنار کهنسال مظفرآباد خرم بید، این درخت با قطر 2.86 متر و سن تقریبی 380 سال از درختان کهنسال شاخص استان است.