ازدواج یا پیوند زناشویی پیوندی آیینی ‌است که طی احکام یا رسومی خاص بین زن و مرد در مذاهب و کشورهای مختلف برقرار می‌شود تا به تشکیل خانواده منجر شود و می‌تواند منجر به زایش فرزند شود.

ازدواج در ایران دارای رسوم و قواعدی است که برخی از آن‌ها منحصر به فرهنگ ایرانی است.

این رسوم در طول تاریخ به دفعات تغییر کرده‌اند و در میان اقوام، ادیان و مذاهب و حتی طبقات اجتماعی گوناگون به فراخور متفاوت هستند.

موضوع اختلاف سنی میان عروس و داماد در ازدواج موضوعی مناقشه برانگیز است.

امروزه در برخی از ازدواج‌ها، اختلاف‌های سنی معنی دار مشاهده می‌شود و دلیل چنین انتخاب‌هایی را مسایل مالی و کاهش نقش نظارتی خانواده در ازدواج می توان ذکر کرد.

مساله ازدواج دارای دو بخش فردی و اجتماعی است و جوانان هم نباید پیشنهاد ازدواج از سوی فامیل و آشنا را دخالت به شمار آورند. زیرا براساس سفارش های شرعی و دینی جنبه های اجتماعی ازدواج بر عهده همه افراد و حتی دست اندركاران دولتی است .

متاسفانه در كشور ما بحث وساطت برای همسریابی ضعیف شده است در حالیكه در گذشته بزرگترهای فامیل هم این كار را نه دخالت در امور جوانان بلكه همراهی آنها برای گذر از یك مرحله حساس در زندگی تلقی می كردند كه به نظر می رسد این بعد از مسایل اجتماعی هم نیازمند رویكرد دوباره است .

جوانان چه دختر و چه پسر اگر به موقع ازدواج نكنند دچار اختلالات روحی و روانی می شوند كه نیازهای جنسی تنها بخشی از این نیازها محسوب می شود؛ زیرا این همدلی و همدمی زوج های جوان است كه سنگ بنای زندگی با دوام و شیرین را فراهم می آورد و زندگی سالم سبب آرامش روانی در جامعه هم می شود كه با خود پیشرفت و توسعه فرهنگی اجتماعی اقتصادی و... جامعه را هم بر همراه دارد.

محدود كردن شرط ازدواج به داشتن مسكن و ماشین با آموزه های دینی هماهنگ نیست؛ زیرا در روایات آمده كه جوانی خدمت پیامبر(ص ) رسید و از فقر و نداری گله و شكایت كرد پیامبر(ص ) فرمود: «برو ازدواج كن!» آن جوان تعجب كرد و گفت كه من ندارم كه خودم را اداره كنم؛ اما پیامبر دوباره می فرمایند: «برو ازدواج كن!» بعد آن جوان به خودش نهیب زد كه پیامبر حكیمانه سخن می گوید و به توصیه پیامبر عمل كرد و اتفاقا موفق هم شد و خدمت رسول اكرم (ص ) رفت و پس از شكر خدا اعلام كرد به سفارش شما عمل كردم و هم زن خوبی نصیب من شد و هم از فقر و نداری نجات پیدا كردم.

ازدواج آگاهانه و با برنامه، برج مراقبت زندگی است و ضرورت آن، به ویژه در این دوران که زندگی بشر از پیچیدگی خاصی برخوردار است، پوشیده نیست.

مواردی چون نیل به آرامش و سکون، تأمین نیازهای جنسی و حیات، بقای نسل، تکمیل شخصیت و تکامل اجتماعی، سلامت و امنیت اجتماعی و تأمین نیازهای روانی - اجتماعی در شمار مهم‏ترین اهداف ازدواج جای دارند.

در فرایند ازدواج مراحلی وجود دارد که سردار همه آن‏ها عشق و شوق به زندگی با همسر آینده است.

این عشق هر چه به حقیقت و واقعیت و اصالت نزدیک‏تر باشد، خانواده از تداوم و استحکام فزون‏تر برخوردار می‏شود.

وفاداری به عشق، وفاداری به همسر را به ارمغان می‏آورد که در آن احساس تکامل و تعلق خاطر و خوشبختی حاصل می‏شود.

بعضی صاحب نظران معتقدند که اگر در زندگی مشترک همواره بر این اصرار کنید که حق به جانب من است، عشق و گذشت را فراموش خواهید کرد. 

کانون خانواده مکانی برای بخشش و خوشبخت کردن طرف مقابل است نه مقابله و به دست آوردن امتیاز.