پس از دیدار هفته گذشته نمایندگان مجلس با رهبر فرزانه انقلاب که ایشان بار دیگر بر اجرای طرح نظارت تاکید و البته از تعلل نمایندگان گلایه کردند ، موج جدیدی درباره این طرح در مجلس به راه افتاده است.

از آنجا که رهبری در دیدار اخیر خود با بیان اینکه در مورد طرح نظارت، مجلس«کارکی» انجام داده است ، مستقیما نمایندگان را خطاب قرار داده و گلایه خود را مطرح کردند، خانه ملتی ها که در طول یک سال گذشته به هر طریقی اجرای طرح را به تعویق انداخته و چندین بار طرح ارائه شده را نیازمند مطالعات بیشتر دانسته اند، این بار روند دیگری را در پیش گرفته اند.

                                     هیأت رییسه ؛ مقصر اصلی

عده بسیاری از نمایندگان در چند روز گذشته هیأت رییسه و مدیریت نا مناسب را عامل اصلی تاخیر در اجرای طرح دانسته اند.

مهدی کوچک‌زاده، عضو کمیسیون امور شوراها و سیاست داخلی مجلس شورای اسلامی با اشاره به عدم تصویب طرح نظارت پس از گذشت یک سال از تاکید رهبری بر این موضوع گفت: قطعا مدیریت مجلس یکی از عوامل اصلی عدم تصویب طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان پس از گذشت یکسال است.

حجت الاسلام موسی قربانی سخنگوی کمیسیون مشترک رسیدگی به طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان نیز گفت: یکی از دلایل معوق ماندن طرح نظارت یکی از اعضاء هیأت رئییسه بود که مسوول ارجاع طرح نظارت به کمیسیون مشترک بود. مسوول ارجاع طرح نظارت در هیات رییسه بعد از 5 ماه این طرح را به کمیسیون ارجاع داد که این موضوع باعث تعلل در بررسی طرح نظارت بر امور نمایندگان شد.

ولی اسماعیلی عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس شورای اسلامی بیان کرد: با توجه به اهمیت قضیه و حساسیت آن و اینکه این مسئله مورد مطالبه رهبر فرزانه انقلاب بود، هیات رییسه مجلس باید در خصوص بررسی این طرح قدم های محکم تری بر می داشت. انتظار ما از هیات رییسه مجلس این بود که بررسی این طرح را در اولویت قرار دهد تا قبل از اینکه خدمت رهبر معظم انقلاب برسیم به نتیجه قابل قبولی دست پیدا می کردیم.

حسن کامران عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی نیز اظهار داشت: هیأت رییسه می توانست به گونه ای نمایندگان را هدایت کند که بعد از یکسال قانون طرح نظارت ابلاغ شود کما اینکه در بعضی از موارد که رییس و هیأت رییسه موضوعی را تعقیب می کردند زودتر انجام شد.

حجت الاسلام حسن نوروزی عضو کمیسیون مشترک رسیدگی به طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان گفت: هیات رییسه به دلیل تساهل در عدم تصویب نهایی طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان مقصر هستند. هیات رییسه می توانست طرح نظارت را زودتر به صحن علنی بیاورد.

                         نمایندگان از نظارت بر خود هراس داشتند

اما نظرات دیگری نیز وجود دارد. با وجود آنکه برخی از نمایندگان یکی از عوامل اصلی تاخیر در اجرای طرح نظارت را مدیریت دانسته اند ، با نگاهی به روند اجرای طرح در طول یکسال گذشته نتایج دیگری نیز حاصل می شود.

پس از دیدار نمایندگان با رهبر فرزانه انقلاب در 18 خرداد ماه سال 89 مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی به ریاست احمد توکلی طرحی را آماده کرد و از 290 نماینده مجلس 150 نفر از نمایندگان به فوریت طرح رای دادند. اما پس از ورود طرح به صحن نمایندگان به دلیل کارشناسی نبودن طرح آن را از فوریت خارج کردند و کمیسیون اصل 90 طرح اولیه را برای پخته تر کردن، به بررسی گذاشت. اما طرح کارشناسی شده که پس از 10 ما دوباره به صحن آمد، یک بار دیگر برای بررسی بیشتر به کمیسیون بازگشت و تنها کلیات آن مورد تصویب قرار گرفت. و این در حالی بود که نمایندگان بارها در مصاحبه هایی اعلام کرده بودند که طرح باید پیش از دیدار دوباره با رهبر فرزانه انقلاب به مرحله اجرا برسد.

محمود احمدی بیغش نماینده مردم شازند در مجلس شورای اسلامی با توجه به این امر معتقد است: عملکرد منفی برخی نمایندگان در این باره قابل کتمان نیست. طبیعی است برخی آن چیزی را که مورد نظر امام و رهبر فرزانه انقلاب است قبول نکنند زیرا وضعیت خود را در خطر می بینند.

احمدی بیغش با اشاره به اینکه رهبر حکیم انقلاب می خواهد جلوی انحراف گرفته شود، تصریح کرد: اعتقاد دارم برخی نمایندگان با اجرای این طرح محدود شده و جلوی کارهای ناشایستشان گرفته خواهد شد.

وی با تاکید بر نقش مهم هیات رییسه در این باره خاطرنشان کرد: هیات رییسه مجلس در عدم تصویب نهایی این طرح نقش مهمی داشت زیرا هیات رییسه ثابت کرده که اگر بخواهد طرحی را به تصویب برساند به فوریت آن را مطرح می کند.

این نماینده مجلس گفت: عدم تصویب نهایی این طرح با وجود گذشت یکسال جزء نقاط منفی کارنامه هیات رییسه مجلس است.

مرتضی آقاتهرانی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی نیز اظهار داشت: متاسفانه برخی نمایندگان در این باره اهمال کرده اند و این اهمال با توجه به تاکیدات رهبر فرزانه انقلاب در این مورد قابل پذیرش نیست.

وی ادامه داد: برخی ها می گفتند که نماینده باید آزاد باشد و هر چه می خواهد بگوید؛ متاسفانه آنها خیال می کنند که آزاد بودن یعنی اینکه به هر گونه ای که می خواهند عمل کنند.

آقا تهرانی با بیان اینکه آزادی در هر جای دنیا قیودی دارد افزود: اینگونه نیست که هرکس هر طور می خواهد عمل کند. مثلا ممکن است نماینده ای وابستگی پیدا کرده و یا از او رفتاری سر زند که خلاف مسائل ملت باشد، لذا مجلس باید بررسی کند و نظارت خود را بر روی آن از ابتدای کار تا انتها ادامه دهد.

حجت السلام قربانی نیز گفت : یکی از عوامل معوق ماندن طرح نظارت کسانی بودند که از نظارت بر خود هراس داشتند و ممکن بود به این طرح رأی ندهند که شاهد بودیم رییس مجلس این طرح را برای بررسی بیشتر دو شوری اعلام کرد.

حجت الاسلام سید جلال یحیی زاده عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: عدم تصویب طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان نشان می دهد که مجلس از اهرم نظارتی برخود هراس دارد.

وی با بیان اینکه مجلس معتقد است طبق اصول قانون اساسی باید بر همه مملکت نظارت کند، تصریح کرد: متاسفانه مجلس در مورد نظارت بر خود با بی سلیقگی هایی مواجه است که این موضوع در شأن مجلس نیست و رهبر معظم انقلاب از این موضوع ناراضی بودند.

                           طرح نظارت ، سند بردگی نمایندگان

البته برخی طیف های نمایندگان با رفتار و گفتارشان بر نظر هراس از اجرای طرح نظارت مهر تایید زده اند. برخی که همواره در زمان بررسی و تصویب این طرح یا سکوت کرده اند و یا نظراتی را بیان داشته اند که به نوعی مخالف اجرای این طرح بوده است.

علی مطهری نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی که از نمایندگان مخالف طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان است در نطقی که در صحن علنی مجلس داشت ، گفت: مخالفت بنده با طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان چند دلیل دارد که دلیل اول آن عدم نیاز به چنین طرحی است. در حال حاضر نظارت بر مجلس از طرف شورای نگهبان خود مجلس و مردم و کمیته اصل 90 وجود دارد.

وی ادامه داد: به نظر می رسد منظور رهبر فرزانه انقلاب از اینکه فرمودند نظارتی هم بر خودتان داشته باشید این بود که این موارد را جدی بگیرید نه اینکه قانون جدیدی وضع کنید .

نماینده تهران این طرح را مغایر با حریت و آزادگی مجلس و شبیه آیین نامه انضباطی یک مدرسه راهنمایی یا دبیرستان دانست.

وی اضافه کرد: مجلس ناظر به ذات است و اینجا دیگر نیازی به قانون برای اینکه نظارتی بر خود ناظر باشد وجود ندارد و تسهیلاتی که هم اکنون وجود دارد کافی است.با تصویب این طرح مجلس ناتوان تر می شود و سند بردگی خودمان را به دست خودمان امضا می کنیم.

                     طرح نظارت محکم و قوی برای مجالس آینده


به هر حال با توجه به روند موجود و اظهار نظرهایی که مطرح می شود و حتی با وجود تاکید دوباره رهبر فرزانه انقلاب که به نظر نمی رسد این بار جای شکی برای خانه ملتی ها در اجرای طرح باقی گذاشته باشد، شاید نمایندگان ترجیح می دهند طرحی را به تصویب برسانند که در مجلس آینده لازم الاجرا باشد. تنها چند ماه به پایان عمر مجلس هشتم باقی نمانده است و با وجود اختلاف نظرها احتمالا این طرح به عمر مجلس هشتم نمی رسد.

همانطور که سید محمدجواد ابطحی عضو کمیسیون امور شوراها و سیاست داخلی مجلس شورای اسلامی در این باره می گوید: امکان تصحیح و ارتقای طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان پس از دو شوری شدن وجود دارد اما طرح نظارت مجلس بر امور نمایندگان برای مجلس هشتم نخواهد بود و نمایندگان مانعی برای تصویب جزییات آن ندارند. مجلس هشتم باید برای مجالس بعدی طرح نظارتی محکم و قوی آماده کند تا نظارت قوی بر نمایندگان وجود داشته باشد.


گزارش : سمیرا امیرچخماقی