اوقات فراغت. شمشیر دو لبه ای که به اقتضای شرایط جوامع گوناگون، فعالیت های مختلفی را پیش روی اقشار مختلف جامعه و بخصوص جوانان می گذارد. اگرچه اوقات فراغت معمولا در جوامع پیشرفته صنعتی و کشورهای متمول جایگاه ویژه تری دارد و در زندگی روزمره افراد کاملا روتین شده و حساب و کتاب دار است اما سایر کشورها از جمله کشورهای جهان سوم و یا در حال توسعه نیز به شکل و شمایل خاص خود از این وقت به اصطلاح آزاد برخوردار هستند. هرچند که معمولا برنامه ریزی درست و به اصطلاح مهندسی شده ای برای پرکردن این اوقات بصورت هدفمند وجود ندارد و به تناسب سلایق، فرهنگ و البته وضعیت اقتصادی افراد سپری می شود. تعیین نوع، کمیت و کیفیت فعالیت در اوقات فراغت به عوامل مختلفی چون تحصیلات، فرهنگ، سن، وضعیت اقتصادی و البته خصایص روانی و علایق شخصی فرد بستگی دارد که در خصوص قشر جوان و نوجوان از پراکندگی و حساسیت بیشتری برخوردار است و قطعا توجه ویژه و کارشناسی شده ای را می طلبد.

قشر جوان و نوجوان جامعه که سرشار از انرژی، احساس، عواطف و البته بلندپروازی هاست، بواسطه این دامنه وسیع نیازها، آمادگی انجام اقدامات غیر اصولی، غیر اخلاقی و  گاها خطرناکی را دارد که می تواند عواقب غیر قابل جبران و سرنوشت سازی را برای گرانبها ترین سرمایه های انسانی یک جامعه داشته باشد. بنابراین برنامه ریزی درست و دقیق و البته الزام به اجرایی شدن آن، یکی از عوامل اصلی بازدارنده ای است که مانع شکل گیری چنین اقدامات غیر اصولی و پرخطری می شود. برنامه ریزی که قطعا فراتر از برگزاری همایش و سمینارهای خواب آلود و کسالت آور است و  قطعا با ورود متخصصان کاربلد و با تجربه و البته دلسوز به این عرصه، تحقق پیدا می کند.
   
بدون شک مطلایی چون ورزش، بهترین و جامع ترین نقشه راه و هدایتگر برای رسیدن به این هدف عالیه است. نقشه جامع و کاملی که تمامی ابعاد جسمانی، روانی، تربیتی، اخلاقی و معنوی را در بر می گیرد و انرژی نهفته قشر جوان و نوجوان را به بهترین شکل ممکن تخلیه می کند و عامل بازدارنگی اش را در جهت دوری از ناهنجاری و بزهکاری ها را در بالاترین سطح اجرایی می کند. تجربه نشان داده که ورزش و رفتارهای ناهنجار و بزهکاری رابطه کاملا معکوس با هم دارند و کمرنک شدن یک از آن ها در گرو تقویت عامل دیگر بوده است.

پرداختن به فعالیت های ورزشی چه در بعد قهرمانی و چه در بعد همگانی، جدا از بحث پرکردن اوقات فراغت، به لحاظ پرورش روح و روان و البته بلند پروازی های معقول و مثبت نیز نقش تعین کننده ای را ایفا می کند و حتی در بدترین شرایط محیطی و اجتماعی نیز عامل بازدارندگی خودش را دارد. عاملی که قطعا بواسطه بازدارنگی خودش مانع از صرف بسیاری از هزینه های مادی بعد از وقوع بزهکاری و ناهنجاری برای خانواده ها و ارگان های مختلف دولتی می شود و به نوعی قدم برداشتن در مسیر حماسه اقتصادی خواهد بود.

با این اوصاف توسعه و گسترش ورزش همگانی که گلوگاه ورود به بعد قهرمانی است و فراهم کردن زمینه ورود جوانان و نوجوانان به این فضای پاک و سالم یکی از اهداف عالیه وزارت ورزش و جوانان است که باید پررنگ و جدی تر از قبل به آن پرداخته شود تا از زیر سایه سنگین هیاهو و حواشی مربوط به ورزش قهرمانی، بیرون بیاید و نفسی براحتی بکشد.

/حامد امینی/