آبشار اُرتکند ، تفریحگاه زیبایی ارتکند ( خنک رود ) یکی از مناطق بکر و ییلاقی شهرستان کلات نادر است . این تفریحگاه به دلیل آبشار های زیبا ، کوه‌ های سربه فلک کشیده و غار آبی بسیار زیبایش ، مورد توجه گردشگران ایرانی و خارجی می ‌باشد .

این مجموعه در کیلومتر ۱۱۰ مسیر مشهد به کلات نادری و در روستای قلعه نوی کلات می‌باشد که از جاده اصلی ۱۸ کیلومتر فاصله دارد . این آبشار در حوالی بخش زاوین است و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ۱٬۴۰۰ متر و متوسط بارندگی سالیانه ۲۴۷ میلی متر است . برای رسیدن به آبشار ابتدا باید از روستای سررود ( ارتفاع 1160 از سطح دریا ) که در فاصله 7 کیلومتری از جاده اصلی قرار دارد گذر کنیم ، این روستا دارای آب و هوای خشک می باشد و کوه های تک خانه در 8 کیلومتری غرب و سرشاو در 3 کیلومتری شمال شرق این آبادی واقع شده اند .
 
در مسیر دره پس از گذشتن از باغ ها و شالیزار ها و چندین مجموعه پرورش ماهی ، به روستای کوچک ارتکند در فاصله 5 کیلومتری سررود می رسیم که ارتفاع آن از سطح دریا 1480 متر می باشد و رود ارتکند که از کوه های هزار مسجد سرچشمه می گیرد از کنار این آبادی می گذرد .

مسیر دره اصلی با شیب تند و عمق زیاد ، خود را تا گذرگاه قله قره داغ ( بلندترین ارتفاع منطقه ) بالا می شکد و ارتفاع قله تا کف دره به حدود 1000 متر می رسد که این دره به صورت چین دار ، صخره ای ، مرتفع ، و با درختان منفرد اورس خود نمایی می کند .
 
در ادامه مسیر پس از طی 5 کیلومتر به تفرجگاهی( اردوگاه حضرت مهدی ) می رسیم که در سمت چپ آن دره آبشار خانه زو ، و در سمت راست آن دره درخت بی بی ( کال قره داغ ) قرار دارد به طوری که مسیر اصلی ، از سمت چپ از میان رودخانه و درختان به سمت آبشار ارتکند پیش می رود که در ابتدای این مسیر دره با عرض کم و درختان انبوه مشاهده می شود تا اینکه راه از مسیری سنگی و پر آب ادامه پیدا می کند و در نهایت به منطقه بازی می رسد که خانه زو نامیده می شود و معمولاً دراین منطقه علفزارهای بلند و پوشش پراکنده درختان اورس دیده می شود که در فصول بهار و تابستان مورد استفاده گوسفند داران قرار می گیرد .

در ادامه مسیر پس از طی یک سربالایی دوباره دره باریک شده و در سمت راست آن تونل پر آب همراه با آبشار کوچک اما زیبا به چشم می خورد . سپس از سمت چپ قسمت انتهایی مسیر را ادامه می دهیم و پس از یک درگیری مختصر با سنگ به مسیری باریک با دیواره های سنگی بلند واقع در دو طرف آبشار می رسیم که این آبشار 10 متر ارتفاع دارد و به شکل کلاهک بوده که دیواره های سنگی بسیار زیبا و پوشیده از آب آن را احاطه کرده اند و آب از همه طرف به شکل های مختلف از دل سنگ بیرون آمده و به رودخانه جاری می شود .
 
لازم به ذکر است که وجه تسمیه خانه زو نیز از همین قسمت که سرچشمه رود است ، گرفته شده و ادامه مسیر بعد از آبشار بدون کار فنی امکان پذیر نمی با شد . زمان طی شده از اردوگاه تا محل آبشار یک ساعت و 40 دقیقه می باشد و مسیر برگشت از آبشار همان مسیر طی شده در رفت بوده که طبعاً در زمان کمتری حدود یک ساعت طی می شود . منطقه ارتكند به دلیل ارتفاعات و ناهمواری های طبیعی همواره مورد علاقه كوهنوردان و نیز ورزشكاران می‌ باشد .

منبع: وفاق